Xin chào! Chúng tôi là bộ phận PR của CLOViZ!
Lần này, chúng tôi đã mời anh Naoya Kihara – người hoạt động với vai trò pro poker sau khi tốt nghiệp Đại học Tokyo, anh Ko-chan – người hoạt động với tư cách YouTuber kiêm pro mạt chược, và anh Hiroshi Goto – người đã khởi nghiệp!
Trong buổi tọa đàm này, chúng tôi xin giới thiệu hành trình và quan điểm sống của 3 người đã chủ động chọn con đường “khác biệt” sau khi tốt nghiệp Đại học Tokyo.
1. Vì sao chọn con đường khác biệt? — “Thử thách” hơn là “ổn định”
Anh Goto:
――Anh Kihara, vì sao anh trở thành pro poker?
Anh Kihara:
Ban đầu tôi định bỏ học vì gần như không thể tốt nghiệp, nhưng khi gặp poker và có thể kiếm sống nhờ nó, tôi đã có thể tốt nghiệp. Vì vậy, đúng hơn là “ngay từ đầu tôi đã không có lựa chọn công việc bình thường” thay vì “tôi không chọn công việc bình thường”.
Anh Goto:
――Vì sao poker lại giúp anh tốt nghiệp?
Anh Kihara:
Tôi từng làm giáo viên ở trung tâm luyện thi, nhưng xét về thời gian bị ràng buộc và mức lương thì việc quay lại đại học là rất khó khăn. Xã hội thường có hình ảnh “sinh viên Đại học Tokyo làm gia sư hay giáo viên trung tâm luyện thi sẽ được trả rất cao”, nhưng thực tế hoàn toàn không phải vậy; chỉ riêng việc kiếm đủ tiền sinh hoạt đã vất vả và phải làm việc rất nhiều giờ.
Vì tôi học khối tự nhiên nên cũng cần thời gian cho nghiên cứu, và thực tế không thể vừa làm công việc bình thường vừa tốt nghiệp. Nhưng với poker thì điều đó hoàn toàn khả thi. Vậy nên tôi nghĩ “đã vậy thì cố gắng tốt nghiệp luôn”, quay lại trường và đã tốt nghiệp thành công.
Anh Goto:
――Gia đình không phản đối việc anh trở thành pro poker sao?
Anh Kihara:
Nếu tôi sống chung với bố mẹ hoặc nhận công việc từ họ thì chuyện có thể khác, nhưng tôi sống một mình và cũng không nhận tiền từ bố mẹ nên không có sự phản đối nào. Tôi luôn báo cáo với bố mẹ sau khi đã làm, và dù có bị phản đối tôi cũng không định thay đổi, nên chuyện đó không thành vấn đề.
Anh Goto:
――Còn anh Ko-chan, vì sao anh không đi làm công ăn lương?
Anh Ko-chan:
Trước tiên cho phép tôi giới thiệu ngắn gọn: sau khi tốt nghiệp đại học, tôi làm việc ở QuizKnock khoảng 3–4 năm rồi ra làm riêng. Khoảng nửa năm sau, tôi trở thành pro mạt chược và hiện tại tôi làm nhiều việc khác nhau như sáng tạo câu đố, lên truyền hình và chơi mạt chược.
Trái ngược với anh Kihara, tôi tốt nghiệp đại học ngay lập tức. Trong quá trình đó, tôi cũng lấy được chứng chỉ giáo viên trung học cơ sở và trung học phổ thông; đến khoảng năm thứ ba đại học, tôi vẫn nghĩ “mình sẽ trở thành giáo viên”. Tôi định ứng tuyển vào một trường tư ở Tokyo. Vì vốn thích dạy người khác nên tôi đã nghĩ mình sẽ làm công việc như vậy.
Nhưng đúng lúc đó QuizKnock bắt đầu nổi tiếng, và tôi dần nghĩ “đã vậy thì làm việc ở đây một thời gian”. Tuy nhiên, nếu sau này tôi lại muốn làm giáo viên thì có lẽ lúc đó tôi sẽ tính tiếp.
Anh Kihara nói “báo cáo bố mẹ sau khi đã làm”, tôi cũng vậy. Tất nhiên chúng tôi rất thân và nói chuyện với nhau nhiều, nhưng về hướng đi và công việc thì đều là báo cáo sau. Bố mẹ tôi từng nói “hay là làm ở tập đoàn lớn đi?”, nhưng tôi đều bỏ ngoài tai (cười). Họ có đề nghị chứ không bao giờ ép buộc.
Anh Ko-chan:
――Còn anh Goto, vì sao anh không đi làm công ăn lương?
Anh Goto:
Trước tiên cho phép tôi giới thiệu ngắn gọn: hồi còn học đại học, tôi đã tham gia chương trình đố vui “Đông Đại Vương” (東大王) khoảng 3 năm rưỡi. Và từ năm ngoái, tôi điều hành một công ty có dịch vụ chính là dịch vụ gia sư. Ngoài ra, tôi cũng là thành viên ban điều hành của CLOViZ – công ty phát triển POKER Q’z.
Lý do tôi khởi nghiệp là vì tôi thấy cuộc đời nhiều biến động hấp dẫn hơn là vào tập đoàn lớn và sống cuộc đời ổn định.
Ngoài ra, từ hồi tôi còn học trung học cơ sở, bố tôi đã nói “phải chấp nhận rủi ro khi còn trẻ”. Có vẻ ông nghĩ “khi đã có gia đình thì khó chấp nhận rủi ro, nên hãy làm khi còn trẻ”.
Mẹ tôi thì khá thận trọng và nói “hay là vào tập đoàn lớn thì hơn?”. Nhưng cuối cùng bà đã tôn trọng lựa chọn của tôi.
Tôi sống chung với bố mẹ và được họ lo chỗ ở, nhưng họ không bao giờ ép tôi điều gì, điều đó thật đáng quý. Chính vì vậy, giờ tôi muốn chấp nhận rủi ro và thử thách, và nếu thành công thì sẽ báo đáp họ thật tốt.
2. Lợi ích của việc làm ở tập đoàn lớn là gì? — Công việc ở quy mô mà cá nhân không thể làm được
Anh Goto:
――Anh nghĩ lợi ích của việc làm ở tập đoàn lớn là gì?
Anh Kihara:
Lợi ích lớn nhất là có thể vận hành những công việc kinh doanh quy mô hàng chục tỷ yên. Một cá nhân rất khó làm kinh doanh ở quy mô như vậy, và đưa được đến quy mô đó cũng rất gian nan. Ở tập đoàn lớn, dù có một phần lợi nhuận bị công ty lấy đi dưới hình thức lương, nhưng việc có thể vận hành công việc kinh doanh quy mô lớn vẫn là điều rất hấp dẫn.
3. Những bất lợi thực tế của pro poker và pro mạt chược? — “Thiếu uy tín xã hội”, “thu nhập bấp bênh”
Anh Goto:
――Với cách làm việc như chúng tôi, uy tín xã hội thấp và có thể khó vay tiền hơn. Anh có từng cảm nhận bất lợi đó không?
Anh Kihara:
Rất nhiều. Tôi không qua được vòng thẩm định của công ty bảo lãnh thuê nhà ở nơi tôi đang sống, nên hợp đồng đứng tên vợ tôi. Ở nơi ở trước, tôi từng qua được với chính tên của mình, nhưng khi chuyển nhà thì công ty bảo lãnh thay đổi và tôi không qua được. Dù vậy, dù nghề nghiệp là pro poker, tôi vẫn vay được khoản vay mua nhà (cười).
Anh Goto:
Ngoài ra còn những bất lợi nào mà chỉ khi chọn những con đường như pro poker, pro mạt chược hay xuất hiện trên truyền thông mới cảm nhận được không?
Anh Ko-chan:
Thu nhập mỗi tháng khác nhau nên có những lúc tôi thấy “tháng này hơi khó khăn”. Tôi không nghĩ là hoàn toàn bấp bênh, nhưng vì không có mức lương cố định được đảm bảo nên đó là một bất lợi.
Anh Kihara:
Với tôi, thậm chí không có tiền được chuyển vào tài khoản, có những tháng thu chi còn âm. Giá cổ phiếu giảm cũng vậy, và trong poker cũng có những lúc mấy tháng liền tổng cộng âm. Việc có công việc mà tiền vẫn giảm thì khác với công việc bình thường. Nhưng một khi thắng được ở mức độ nhất định, thì về lâu dài mức thu nhập tính theo giờ vẫn rất cao.
Tuy nhiên, trong khi trình độ toàn thế giới ngày càng được nâng cao, thì tôi càng có tuổi càng giảm phong độ, tốc độ tiến bộ cũng chậm lại. Nếu vậy, khi không theo kịp thì có khả năng không kiếm được cơm ăn. Đó chính là bất lợi lớn nhất.
Anh Goto:
――Anh đầu tư một cách nghiêm túc khoảng 2–3 năm gần đây, đúng không? Điều đó có phải cũng là sự chuẩn bị cho tương lai không?
Anh Kihara:
Hoàn toàn không có ý định đó. Tôi chỉ đơn giản chơi như một trò chơi thú vị.
4. Chỉ mạnh thôi thì chưa đủ để kiếm sống? — Những điều cần thiết để sống được với vai trò chuyên nghiệp
Anh Goto:
――Anh nghĩ sao về việc hoạt động với tư cách pro mạt chược hay xuất hiện trên các chương trình? Chắc hẳn nhiều người quan tâm, nhưng chắc cũng không ít người do dự vì sự bất ổn trong tương lai.
Anh Kihara:
Về cơ bản, tôi nghĩ pro mạt chược gần với “tư cách” hơn là “nghề nghiệp”. Giống như một câu lạc bộ sở thích nào đó có vòng sàng lọc, không có thực lực nhất định thì không vào được. Nếu vươn lên được tầng cao nhất thì có khả năng trở thành công việc kiếm sống, nhưng với hầu hết mọi người, pro mạt chược không phải là “nghề nghiệp”.
Theo nghĩa đó, đây là thế giới có thể theo đuổi ước mơ, nhưng thực tế mà nói, việc kiếm sống từ nó không hề dễ dàng.
Anh Ko-chan:
Đúng vậy. Sống được với nghề pro mạt chược không đơn giản chỉ là “đủ mạnh là được”, mà mỗi người phải nghĩ xem mình sẽ hoạt động theo hình thức nào.
Với kỳ thủ shogi chuyên nghiệp hay kỳ thủ cờ vây chuyên nghiệp, việc dồn hết tâm huyết vào đó chính là con đường sống của họ: thắng là thu nhập tăng, và bản thân môn thi đấu đã trở thành một nghề. Nhưng với mạt chược, ở mức “thắng tàm tạm” thì chỉ như vậy khó mà sống được. Chính vì thế, việc mỗi người biết cách định vị và xây dựng hình ảnh của bản thân trở nên quan trọng.
Tuy nhiên, gần đây giá trị của việc dạy mạt chược ngày càng tăng, thu nhập cũng tăng theo, và rào cản đã hạ xuống khá nhiều.
Anh Goto:
Khởi nghiệp cũng vậy. Ngày xưa có thời đại kiểu “không có 10 triệu yên vốn điều lệ thì không được” hay “làm sập công ty là bị người đời chỉ trích cả đời”. Nhưng giờ đây, những rào cản đó đã hạ xuống khá nhiều.
Ràng buộc về vốn điều lệ cũng được nới lỏng, và xu hướng cho rằng dù khởi nghiệp thất bại vẫn có thể thử lại lần nữa đang lan rộng. Thậm chí, trải nghiệm từng khởi nghiệp rồi thất bại ngày càng được các công ty khác đánh giá cao.
Thế giới mạt chược và pro poker cũng vậy, môi trường đang thay đổi rất nhiều so với trước đây. Tôi nghĩ giờ là thời đại dễ dàng thử thách với những điều mình muốn làm hơn.
Anh Ko-chan:
Trước đây, những người sống tự do như chúng tôi thường bị nhìn bằng ánh mắt lạnh lùng kiểu “những người không ổn định”, nhưng gần đây tôi thấy xu hướng đã chuyển thành “lối sống này cũng là một cách sống hay đấy chứ”.
Đồng thời, giá trị của việc vào làm ở một công ty khá ổn định đang giảm tương đối, và tôi cảm nhận quan điểm “đi làm thì cũng có rủi ro” đang lan rộng. Có lẽ chúng ta đã bước vào thời đại không còn kiểu “chọn con đường này là an toàn tuyệt đối” nữa.
5. Lời khuyên cho những ai muốn trở thành pro poker, pro mạt chược hay khởi nghiệp — “Đang phân vân thì nên bỏ cuộc? Hay cứ thử hành động trước đã?”
Anh Goto:
――Cuối cùng, anh có lời khuyên nào dành cho những người muốn trở thành pro poker như anh Kihara nhưng còn do dự, hay những người muốn làm pro mạt chược hoặc những công việc kiểu lên truyền hình nhưng chưa dám bước chân vào không?
Anh Kihara:
Thành thật mà nói, tôi nghĩ nếu đã phân vân thì nên bỏ cuộc.
Như tôi từng nói, poker là “xác suất một phần nghìn để kiếm sống được”, nhưng việc hiện tại kiếm được ăn không có nghĩa là sẽ kéo dài cả đời. Dù năm 25 tuổi vẫn kiếm được ăn, thì khi 50, 60 tuổi cũng phải kiếm được ăn. Muốn vậy, cần phải có cả “khoản tích lũy kỹ năng” lẫn “khoản tích lũy tiền bạc”.
Nghĩ như vậy, tôi thấy nếu không đạt được mức “một phần vạn” thì sẽ rất khó. Thế giới một phần vạn không phải thứ có thể đạt được chỉ bằng nỗ lực đơn thuần. Những người nghĩ “mình phải nỗ lực” về cơ bản là không hợp. Ngay khi còn ý thức rằng mình đang nỗ lực, thì phần lớn là đã thất bại rồi. Vì vậy, nếu đang phân vân thì có lẽ nên dừng lại thì hơn.
Anh Ko-chan:
Với tư cách là pro mạt chược, tôi rất vui khi số người chơi mạt chược tăng lên, nên tôi mong mọi người hãy thử thách.
Tuy nhiên, khi nói đến chuyện “sống được nhờ nó” thì lại là chuyện khác. Tôi nghĩ điều quan trọng là sự tự tin nằm ở nền tảng của mỗi cách sống.
Ví dụ, dù sau này tôi không còn xuất hiện trên truyền thông nữa, hay phải dừng hoạt động với tư cách pro mạt chược, tôi vẫn có niềm tin “mình vẫn sống được”. Vì tôi có những kiến thức đã học và những kinh nghiệm tích lũy được.
Vì vậy, thay vì hỏi “liệu có sống được nhờ nghề này không?”, nếu có niềm tin “dù rơi vào hoàn cảnh nào mình vẫn sống được”, thì thử làm cũng không sao.
Ví dụ, tôi có chứng chỉ giáo viên, nên nếu cần thiết tôi vẫn có con đường làm giáo viên. Chính những kỹ năng và thế mạnh như vậy tạo nên sự tự tin. Khi được hỏi xin lời khuyên, tôi cũng không thể cam đoan “chắc chắn sẽ ổn”. Vì vậy, tôi nghĩ điều quan trọng là tự đối thoại với chính mình rồi quyết định.
Dù vậy, bản thân tôi thấy đến với thế giới này thực sự rất vui, và nếu không trở thành pro mạt chược thì chắc tôi đã không gặp được anh Goto và anh Kihara. Chính vì tình cờ chọn con đường này nên tôi đã gặp được những con người ấy. Tôi thấy mình đang sống một cuộc đời rất tốt đẹp. Vì vậy, tôi nghĩ thử làm cũng là một lựa chọn hay.
Anh Goto:
Về chuyện khởi nghiệp, như tôi đã nói lúc nãy, so với trước đây thì hiện tại là môi trường dễ chấp nhận rủi ro hơn rất nhiều. Vì vậy, nếu đang phân vân, tôi nghĩ trước hết cứ thử làm một lần khi còn trẻ thì tốt hơn.
Dù thất bại vẫn có thể làm lại lần nữa, và nếu nghĩ “quả nhiên mình không hợp” thì vẫn có lựa chọn đi làm ở công ty. Ngoài ra, ngày càng nhiều công ty đánh giá cao trải nghiệm từng khởi nghiệp rồi thất bại, nên mình có thể tận dụng điều đó để làm việc.
Bản thân tôi hiện gần như làm việc 7 ngày một tuần, thời gian rảnh gần như đều dành cho công việc, nhưng tôi vẫn làm rất vui. Tôi thực sự thấy đã làm là đúng.
Vì vậy, nếu đang phân vân, thì ngay ngày nghĩ ra hãy thử hành động trước đã.